Projekt Informacyjny Łużyce

Pod koniec maja 2008 roku kierowane przeze mnie Radio Opole zrealizowało Projekt Informacyjny Łużyce o zanikającym narodzie Serbołużyczan, który zamieszkuje środek Europy. W dniu 28 maja Radio wysłało do Budziszyna (stolica Górnych Łużyc) a dzień później także do Chociebuża (stolica Dolnych Łużyc) i Berlina wzmocnioną ekipę dziennikarsko-techniczną wyposażoną w środki komunikacji umożliwiające transfer materiału dźwiękowego do kraju (reportaże, wywiady, bieżące informacje) . W tych dniach opolska antena stała się forum prezentacji narodu Serbołużyczan – jego tradycji, osiągnięć, zamierzeń i przede wszystkim współczesnych problemów. Na żywo śledzono i komentowano przebieg berlińskiej demonstracji Serbołużyczan 29 maja w obronie ich praw, rozmawiano z jej uczestnikami. Gośćmi programu byli m.in.: liderzy największej organizacji na Łużycach Domowiny Jan Nuk i Jurij Łuśćanski oraz zawiązującej się Serbskiej Partii Narodowej, szefowie dziennika górnołużyckiego „Serbskie Nowiny” Benedikt Dyrlich i Alfons Wićaz, tygodnika dolnołuzyckiego „Nowy Casnik” Grzegorz Wieczorek, dyrektor Muzeum Serbskiego Tomasz Nawka i przedstawiciele Instytutu Serbskiego w Budziszynie.

   

  

 

Dlaczego Radio Opole zaangażowało się w tak z pozoru odległe sprawy? To długa historia. Przed II wojną światową w Opolu, znajdującym się wówczas w granicach Rzeszy miała swą siedzibę centrala Związku Polaków w Niemczech, organizacji kultywującej na tych ziemiach polskie tradycje, język i kulturę, wspierającej i żywo współpracującej z podobnymi organizacjami Serbołużyczan. Z ową współpracą mieliśmy do czynienia w szczególnie drugiej połowie lat 30-tych, w okresie terroru hitlerowskiego, także względem Serbołużyczan oraz po zakończeniu II wojny światowej kiedy udzielano wsparcia Serbołużyczanom w ich dążeniach do samostanowienia. W Opolu ma swą siedzibę i działa aktywnie także obecnie Stowarzyszenie „Pro Lusatia”, jedna z niewielu polskich organizacji podejmująca próby przybliżenia naszemu społeczeństwu problematyki słowiańskich Łużyc, z którą podjęliśmy przy okazji niniejszego projektu współpracę. Tak więc związki Łużyc i Serbołużyczan z Opolem mają długą i bujną historię. Realizacja przez Radio Opole Projektu Informacyjnego Łużyce w pełni wpisała się w zakres zadań misyjnych spoczywających na radiofonii publicznej.

  

 


Zgodnie z wielowiekową tradycją Wielkanoc obchodzona była wyjątkowo uroczyście w trójkącie Budziszyn – Kamjenc – Wojerecy w Saksonii, zamieszkiwanym przez katolickich Serbołużyczan. Kulminacyjnym punktem uroczystości były procesje konne w Pierwszy Dzień Świąt, do których ich uczestnicy przygotowywali się od kilku dni.

Najważniejszym zadaniem było ściągnięcie kilkuset koni pochodzących z innych regionów Niemiec, a także z Czech i Polski. W przededniu procesji jeźdźcy oraz okoliczna młodzież przygotowywali konie, od mycia począwszy na czyszczeniu i zaplataniu grzyw skończywszy. W niedzielny poranek siodłano konie, każdemu z nich zakładając czaprak, czyli rodzaj kapy z symbolem baranka. Po porannych nabożeństwach jeźdźcy formowali wokół świątyń procesje, zwane kriżerjo, czyli tych, co niosą krzyże. Po trzykrotnym okrążeniu kościołów w dziewięciu kawalkadach tysiąc pięćset mężczyzn, ustawionych w parach, przemieszczało się przez kilka godzin od wioski do wioski śpiewem głosząc Zmartwychwstanie Pańskie. Wszyscy ubrani byli w identyczne stroje: cylindry, czarne fraki, białe koszule, krawaty lub muszki, rękawiczki i długie buty z cholewami. Na czele kawalkady jechali jeźdźcy z chorągwiami i krzyżami w dłoniach. Za śpiew odpowiedzialni byli kantorzy, a każdy z uczestników trzymał w dłoni śpiewnik.

Procesje wielkanocne są wyrazem wielkiego przywiązania Serbołużyczan do religii katolickiej, wytrwałości i uporu przy jej wyznawaniu. Stanowią też przedmiot narodowej dumy i odróżnienia od sekularyzującego się niemieckiego otoczenia. Procesji wielkanocnej przyglądałem się w 2009 roku (zdjęcie poniżej).

0 wpisy

Odpowiedz

Chcesz przyłączyć się do dyskusji?
Prosimy o wpisanie ich poniżej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *